دوران جنگ شکوفاترین دوران صنعت بیمه ایران بود

دوران جنگ شکوفاترین دوران صنعت بیمه ایران بود
برای کاهش سوخت ملی برنامه‌ای که بتواند ریسک را شناسایی، اندازه‌گیری، کاهش و نهایتاً به بیمه گران و حتی صندوق‌های خود بیمه گری انتقال دهد، وجود ندارد. اهمیت این موضوع درزمانی که کشور ما به‌صورت ظالمانه و همه‌جانبه تحریم است و صنعت بیمه نمی‌تواند از مهم‌ترین اصل توسعه و بقای خود یعنی مشارکت در توزیع و تبادل جهانی ریسک برخوردار باشد به ‌مراتب ضروری است.
بیمه آسماری

نام بهزاد ایثاری شاید بیش از بیمه آسماری باسرپرستی معاونت نظارت و آموزش بیمه مرکزی در سال های ریاست گرانمایه عجین باشد ، سالهایی که پس از انقلاب و در دوران جنگ ایران و عراق شرایط ویِژه ای بر کشور حاکم بود.

ایثاری در پست معاونت نظارت بیمه مرکزی، در کنار پیاده سازی راهبردهای نظارتی، نقش قابل توجهی در پی ریزی زیربنای آموزش بیمه پس از انقلاب داشته است.

احیاء دانشکده آر سی دی با نام جدید اکو که فنون بیمه با زبان انگلیسی دران برای سه کشور ایران،ترکیه و پاکستان وبعدها سایر کشور های اسیای میانه تدریس میگردید از تلاش های وی برای ارتقاء آموزش منابع انسانی است.

هر چند که وی می گوید دانشکده اکو با اساتید صاحب نامی مانند دکتر نادر مظلومی و زنده یاد دکتر خرمی آغاز بکار کرد؛ اما متاسفانه در دهه هشتاد با حذف تدریس دروس به زبان انگلیسی و عدم استقبال داوطلبان از سایر کشورها از اعتبار علمی ان کاسته شد.

مرور تاریخ نشان می دهد ، ایثاری از بنیانگذاران بخش بیمه دانشکده امور اقتصادی و دارائی است، دانشکده ای که نقش قابل توجهی در پرورش دانشجویان حین کارورزی در شرکتهای بیمه دارد.

نام افرادی چون دستباز ، گرانمایه ،آسوده،ضمیری،کریمی ،غلامی، میهن یار و بعدها مینا صدیق نوحی و نقشینه به عنوان مدرس در این دانشکده به چشم می خورد.

دانشکده امور اقتصادی شاید تنها نمونه مرکز آموزشی باشد که دانشجویان با انجام مصاحبه از سوی شرکتهای بیمه انتخاب می شدند و به صورت کارورز ضمن کار در شرکت بیمه در دانشکده هم تحصیل می کردند.

دانشجویان ملزم بودند برای فراگیری مهارتهای بیمه ای به صورت چرخشی در واحدهای مختلف شرکت بیمه فعالیت کنند و عصرها در کلاسهای دانشکده امور اقتصادی حضور یابند، مسعود بادین، مدیر عامل بیمه اسیا، یکی از دانشجویان این دانشکده است که دوره کارورزی را در بیمه آسیا گذراند.

برگزاری دوره های اموزشی کارکنان و انتشار منظم فصلنامه بیمه در نهاد نظارتی از دیگر خدمات آموزشی ایثاری به شمار می رود.

از طرفی تجارب ایثاری در صنعت بیمه نشان می دهد، دوران جنگ دوران شکوفائی صنعت بیمه ایران پس از انقلاب به شمار می رود، روزهائی که مردم برای خرید بیمه اتش سوزی با پوشش بمباران هوایی پشت دربهای شرکتهای بیمه صف می کشیدند، روزهائی که صنعت بیمه توانست احساس نیاز به خرید محصولات بیمه ای را در جامعه فرهنگ سازی کند.

برای بررسی صنعت بیمه و تاثیر فضای اقتصاد کلان بر این بازار مالی گفتگویی را با این صاحب نظر ترتیب داده ایم.

بهزاد ایثاری، رئیس هیات مدیره بیمه اسماری در خصوص مشکلات صنعت بیمه که متاثر از شرایط اقتصادی پیرامونی می باشد، اذعان داشت: با توجه به شرایط حاکم ، خرید بیمه متاسفانه جزء اقلام ضروری در سبد خانوار نیست .

به گفته وی با اینکه معمولا نیاز به بیمه در زمانی که پس انداز خانواده جوابگوی هزینه های غیر مترقبه نمی باشد ،باید ملموس تر از شرایط طبیعی باشد،لیکن عدم شناخت، اطمینان و فقدان کارامدی موسسات بیمه در ایجاد فضای لازم، جامعه را از مهمترین نیاز خود که تامین می باشد، محروم نموده است.

بهزاد ایثاری در ادامه با بیان اینکه وضعیت فعلی کمکی به کارامدی موسسات بیمه نخواهد نمود ،گفت: بیمه‌گذاران صنعتی که با مشکلات مالی عدیده روبرو هستند، پرداخت حق بیمه را در اولویت آخر تعهدات خود قرار داده‌اند و مشکل نقدینگی آن‌ها با سرعت بیشتری به مؤسسات بیمه منتقل می‌شود.

به گفته وی کثرت سرمایه که متأسفانه در سال‌های گذشته به دلیل افزایش قانونی سرمایه مؤسسات بیمه ایجادشده ،نیاز به سود بیمه گری را در حاشیه قرار داده است.

ایثاری با بیان اینکه اصول و فنون بیمه گری که لازمه بقا یک بنگاه اقتصادی ریسک محور می‌باشد نیز با بدعت‌گذاری برخی از بیمه گران باهدف کسب نقدینگی به کنارگذاشته ‌شده ، گفت: برای مثال عدم رعایت سقف تعهدات، نادیده گرفتن اصل غرامت یا نسبیت در پرداخت خسارت موسوم به ماده "10" صرف نظر کردن از بازیافت خسارت به‌صورت روزافزون مورد درخواست بیمه‌گذاران قرارگرفته است.

وی در خصوص چالش های بیمه عمر در ایران افزود: در ده سال گذشته در بخش بیمه نامه های عمر و سرمایه‌گذاری که با استقبال خوب جامعه روبرو شده است، به دلیل عدم شفافیت در پرداخت و مشارکت بیمه‌شده در سود حاصله از سرمایه‌گذاری ذخائربیمه عمر توانسته است بیمه‌گذاران را به سمت بازخرید و یا فسخ بیمه‌نامه قبل از سررسید آن در برخی از شرکت‌ها سوق دهد.

رئیس هیات مدیره بیمه آسماری در ادامه به چالش نقدینگی در شرکتهای بیمه اشاره کرد و گفت: همچنین امروزه ادامه حیات شرکت‌های بیمه بدون دسترسی به نقدینگی سخت گردیده این درحالی است ‌که بازار مصرف روزبه‌روز کوچک‌تر می‌شود و تقاضا برای نقدینگی در شرکت‌های بیمه هر روزه افزایش می‌یابد واین وضعیت، رقابت بین شرکت‌های بیمه را برای دسترسی به نقدینگی فشرده‌تر خواهد کرد.

ایثاری به خروج زودهنگام صنعت بیمه از بازار تعرفه اشاره کرد و گفت:امروزه بازگشت مجدد به شرایط قبلی هرچند ناممکن نیست ولی اجرای آن در بین مدیران طرفداران زیادی را ندارد. برخی تصور می‌کنند که ایجاد یک سیستم کنترل مالی می‌تواند جایگزین مناسبی برای تعرفه باشد این تصور در فقدان دانش و تجربه بیمه گری از شناخت ریسک و نحوه استفاده و تحلیل داده‌های بزرگ، منجر به زیان عملیات بیمه گری گردیده و سود بیشتر از سرمایه‌گذاری آورده سهامداران که فعالیت غیر بیمه‌ای است، حاصل می‌شود.

این صاحب نظر حوزه بیمه در ادامه به توانایی صنعت بیمه در جلوگیری از سوخت ملی اشاره کرد و گفت:سوخت ملی ایران در مقایسه با سایر کشورها بسیار زیاد است و هنوز اطلاع دقیق و کاملی از آن در کلیه بخش‌های صنعتی، تجاری، خدماتی و خانواده در دست نداریم. آمار مرگ‌ومیر جاده‌ای و رشد روزافزون بیماری‌های خاص فقط بخشی از این کوه یخی است که دیده می‌شود. هرچند که امروزه مدیران اجرائی در صنعت بیمه از توانمندی خود به لطف کارکردهای مدیریت ریسک صحبت می‌کند در حالی که واقعیت این است که در ایران شناخت کاربردی از مدیریت ریسک وجود ندارد و این دانش فراگیر بندرت آموزش داده‌شده است.

ایثاری معتقد است، برای کاهش سوخت ملی برنامه‌ای که بتواند ریسک را شناسایی، اندازه‌گیری، کاهش و نهایتاً به بیمه گران و حتی صندوق‌های خود بیمه گری انتقال دهد، وجود ندارد. اهمیت این موضوع درزمانی که کشور ما به‌صورت ظالمانه و همه‌جانبه تحریم است و صنعت بیمه نمی‌تواند از مهم‌ترین اصل توسعه و بقای خود یعنی مشارکت در توزیع و تبادل جهانی ریسک برخوردار باشد به ‌مراتب ضروری است.

به گفته وی ایران باید کاهش سوخت ملی خود را در اولویت سایر امور قرار دهد و صنعت بیمه باید مانند سال‌های جنگ تحمیلی که خدمات فراموش‌نشدنی را در حفظ و حراست از دارائی‌های خانواده و کشور ایفا نمود به کمک نهادینه شدن مدیریت کاربردی ریسک در خدمت کاهش سوخت ملی بشتابد.

وی در ادامه به نقش نهاد ناظر در هدایت صنعت بیمه اشاره کرد و گفت: مأموریت اصلی بیمه مرکزی تنظیم و تعمیم امر بیمه و حمایت از بیمه‌گذار تعریف‌شده است و برای اعمال نظارت مکانیزم واگذاری اجباری بخش قابل‌توجه ای از پرتفوی مؤسسات بیمه به این سازمان پیش‌بینی‌شده است، بدین ترتیب کنترل کمی نسبتاً کارآمدتری بر فعالیت مؤسسات بیمه اعمال می‌گردید که ضامن جلوگیری از رقابت‌های ناسالم بود. با حذف تعرفه و کاهش سهم واگذاری اجباری عملاً بیمه مرکزی مهم‌ترین ابزار نظارتی خود را از دست داد و صرفاً به یک بیمه‌گر اتکائی در قبول ریسک با نرخ رقابتی (نه‌چندان بر پایه اندازه‌گیری ریسک) تبدیل گردید.

رئیس هیات مدیره شرکت بیمه اسماری اذعان داشت: جایگزین نمودن نظارت مالی و ایجاد رتبه‌بندی توانگری در فقدان عرضه بیمه بر اساس شناسایی ریسک نتوانست به سودآوری مؤسسات بیمه کمک کند ولی با افزایش قابل‌توجه سرمایه شرکت‌ها، تجدید و یا تقویم ارزیابی دارائی‌ها تعدادی از این مؤسسات توانستند در رتبه‌بندی مطلوب ازنظر توانگری مالی قرار گیرند هرچند که رتبه بندی با مشکل نقدینگی و مطالبات سررسید شده حق بیمه، کارآمدی را در توسعه کیفی بیمه آسیب‌پذیرساخت و به‌عبارت‌دیگر می توان گفت، رشد سرمایه به‌تنهایی نمی‌تواند ضامن توسعه کمی و کیفی بیمه گردد.

ایثاری در پایان اذعان داشت: در این شرایط بیمه مرکزی بایستی حداکثر توان خود را ابتدا بر تجزیه‌وتحلیل اطلاعات موجود در سیستم نرم‌افزاری و آموزش کاربردی پرسنل خود و کارشناسان مؤسسات بیمه قرار دهد و همچنین زمینه‌های لازم را جهت ایجاد مشوق‌های لازم برای مشارکت سندیکائی بیمه گران در احیا اصول بیمه گری را فراهم سازد.